Mobilyada form sanat çalışmalarında biçim şekil karşılığı kullanılan geniş kapsamlı bir sözcüktür. Mobilyada form denildiği zaman en, boy, derinlik arasındaki denge, yüzeydeki bölümlerin (birimlerin
MOBİLYADA ÖLÇÜ VE FORM Mobilyada kullanılan ölçüler kullanma kolaylığına yönelik fonksiyonel ölçülerdir. Örneğin, bir koltuğun yüksekliği normalden 5-6 cm. fazla olursa görünüşte büyük bir değişiklik yapmaz; fakat rahat oturmayı engeller. Bir dolap yüzünün, duyulan gereksinime göre, şu veya bu şekilde bölümlendirilmesi fonksiyonel bir bölümlendirmedir. Ancak mobilyada birde güzel görünüş (estetik) söz konusudur. Zira mobilya bir kullanma aracı olduğu kadar, çağlar boyunca mimarlık yapıtlarıyla birlikte şekillenmiş, bir sanat ürünüdür de. Mobilyada sanatsal öğeleri oluşturan değerlerin tümüne (form) diyoruz. 1. Mobilyada Form Mobilyada form sanat çalışmalarında biçim şekil karşılığı kullanılan geniş kapsamlı bir sözcüktür. Mobilyada form denildiği zaman en, boy, derinlik arasındaki denge, yüzeydeki bölümlerin (birimlerin) kendi aralarındaki ve bütünle olan ilişkisi., renk ve desenlerin uyumu, çizgilerin bağıntısı gibi temel değerlerin tümün içeren bir kavram ortaya çıkar. Bir mobilya ne kadar pahalı gereçlerden ve ne denli titiz bir işçilikle yapılırsa yapılsın formu oluşturan sanatsal öğelerden yoksunsa tam bir başarı elde edilemez. Bir mutfak eşyasında dahi kullanışlılık kadar biçimde arayan çağımız uygarlığı, (uygulamalı güzel sanatlar) adı altında yeni bir anlayışı ortaya çıkarmış ve bunu akademik seviyede kurumlaştırmıştır. Mobilya yapımını ve çizimini meslek edinen kişilerin bu konuya dönük temel öğeleri bilmelerinde yarar vardır. Konu değişik uzmanlık dallarıyla, başlı başına bir öğrenimi kapsar. Üstelik yaratıcı bir yeteneği gerektiren soyut kavramları da içerir. Burada mobilya çizimine somutlaşmış bazı temel kuralları, belirli sınırlar içerisinde özetlemeye çalışacağız. Konuya girmeden önce bilinmesi gerekli bazı sanat kavramlarını kısaca açıklayalım. 2. Mobilyada Güzellik “Biçimlerindeki uyum ve ölçülerindeki denge ile estetik bir beğeni uyandıran yapıt” diye tanımlanır. Demek ki, ayrı ayrı güzel olan birimler (nesneler şeyler) bir araya geldiklerinde uyum sağlayamamışsa, bütün içinde ölçü dengesi kurulamamışsa güzellik oluşmamıştır. 3. Mobilyada Estetik Güzel duygusu ile ilgili olan bir sözcüktür. Estetik kavramına çeşitli düşünürler. Az çok farklı bir görüşle yaklaşmışlardır. Örneğin, Homeros “güzelliğin kaynağı doğadır” der. Eflatun’un daha soğuk bir estetik, doğanın taklidi değil, metafizik bir olgudur. Aris Toteles ve Hegel güzeli, yararlı da bulurlar. 4. Mobilyada Denge Belirli bir eksen veya merkeze göre iki tarafta kalan görüntünün eşit ağırlık izlenimi uyandırmasıdır. Doğada herşey dengeye dayanır. Hiçbir canlı varlık dengesiz düşünülemez. Resimde denge duygusunu oluşturan yatay ve dikey doğrular veya bunların oluşturduğu yüzeylerdir. Eğit konumlu doğrular ve üçgenler dengeyi bozar. Diyagonal parçalarda aranır. Örneğin ağır ve dolu görünüşlü gereğinden inci ayaklar konulduğunda, mekanik olarak bu ağırlığı taşısa bile, güvenli bir görünüş vermez. Bunun terside düşünülebilir. Çok hafif görünüşlü açık bir gövdeye konulacak gereğinden kalın ayaklar hantal bir görünüş taşır ve dengeyi ayaklar lehine bozar. Ayrıca bir mobilyada bir bölümün çekmece, raf, kapak vb. parçalarla çok doldurulmuş olmasına karşıt, öbür bölümün boş (yalın kalması) dengeyi bozar. Denge için aynı birimlerin her zaman simetrik olarak tekrarı gerekmez. O ağırlığı karşılayacak sap, kulp, ayna, aplik vb. değerlerde düşünülebilir. 5. Mobilyada Tekstür Bir yüzeyde renk, desen, ton (koyuluk-açıklık) vb. gibi görüntülerin tümün kapsar. Ahşap sıcak görünüşü, doğal desen zenginlikleri ile güzel bir gereçtir. Yerinde ve düşünülerek kullanılırsa mobilyaya değer katar. Düne kadar bir kusur olarak bilinen budakların, reçine kanallarının bir estetik değer olduğu, çam türü ağaçlara günümüzde dekoratif çalışmalarında geniş yer verilmesi ile kanıtlanmıştır. 6. Mobilyada Vurgu Kompozisyonun genel görüntüsü içinde bir noktanın ve bölümün ilgiyi toplayacak şekilde düzenlenmesi demektir. Mobilyada oymalı bir göbek apliği, karyola başlığına konacak zengin birkaç iyi, iyi seçilmiş kulplar veya döşeme kumaşları vurguyu sağlayan değerlerdir. Bunların yerinde ve uyumlu kullanılması, bir odayı aydınlatan lamba gibi, diğer bölümlere de ışık tutar. 7. Mobilyada Orantı Bir mobilyanın ölçüleri arasında beğenilir bir bağıntı bulunmasıdır. Geometrik cisimlerin en, boy, derinlik gibi ölçüleri arasında aşağıda açıklayacağımız, beğenilir bazı oranlar bulunmuştur. Bu temel kısa açıklanmasından sonra mobilya çizimde saptanmış başlıca kurallara değinelim. İnsanlar tarih boyunca güzel olduğunu araştırmış ve yapıtlarında kullanacakları bazı orantılar bulmuşlardır. Eski Roma’da ünlü mimar Vitruvio, “Bir doğru parçasının eşit olmayan iki parçaya güzel bir oranla bölünebilmesi için, küçük parçanın büyük parçaya oranının, büyük parçanın iki parçanın toplamının oranına eşit olması gerekir” demiştir. Bu oran çağımızda (altın bölüm-altın kesit) diye tanımlanan ve uyumlu bir dikdörtgenin boyutlarını veren orandır. Sayısal değeri çok yaklaşık olarak 1,618’dir. Yani altın bölüme uygun bir dikdörtgenin genişliği (1) olursa, boyunun (1,618) olması gerekir. Yukarıdaki orantı Mısır piramitlerinde, Eski Yunan mabetlerinde uygulanmıştır. Piramitlerde tabanla yükseklik, mabetlerde cephe, yükseklik ve genişlikler arasındaki oranlar altın bölüme uygundur. Ünlü klasik ressamların tuval ölçülerinin çoğunluğu altın bölümün ara oranlarını taşır. Aralarında altın bölüm oranına çok yakın bağıntılar bulanan sayılarda vardır, ki sanat çevrelerinde bunlara (altın sayılar) denir. Bu sayılar şunlardır. 1,2,3,5,8,13,21,34,55,89,144.......vb, böylece sonsuza dek gider. Burada her sayı kendisinden önce gelen iki sayının toplamıdır. Altın bölümde bir dikdörtgen çizmek istediğimiz zaman bu diziden yanyana bulanan iki sayıyı seçmek yeterlidir. Bunlardan büyüğü dikdörtgenin boyunu, küçüğü genişliğini verecektir. Özellikle mimarların ve mobilya ressamlarının kullandıkları (ahenk kapısı ported harmonie) denen bir oran daha vardır. Altın bölüm Şekilleri Burada da kareden hareket edilir. Çizilecek dikdörtgenin kısa kenarı ölçüsünde bir kare çizilir. Kare ortadan ikiye bölünür. Yarısının köşegeni (G-B) yarıçap olarak çizilen dairenin taban kenarı uzantısını kestiği nokta (F) dikdörtgenin boyunu sınırlar. Pratik çizime elverişli olan bu dikdörtgen en çok mobilya alanında kullanılır. _________________________________________________________________ İlgili Etiket ve Başlıklar.. tasarim, logo tasarımı, grafik tasarımı, broşür, site tasarımı, tasarımı, kurumsal kimlik, kartvizit, dizayn, grafik, kartvizit tasarımı, broşür tasarımı, dekorasyon, web sitesi tasarımı, web tasarımı, takı, mobilya tasarımı, perde tasarımı, tasarımları, amblem, web tasarim, web tasarimi, web dizayn, mimar, web site tasarımı, takı tasarımı, katalog tasarımı, afiş, tasarımlar, afiş tasarımı örnekleri, tişört tasarımı, amblem tasarımı, kitap tasarımı, teknoloji tasarımı, desen tasarımı, afiş tasarımı, desinatör nedir, takvim tasarımı, dergi tasarımı, reklam tasarımı, ambalaj tasarımı, kutu tasarımı, oda tasarımı, ev tasarımı, ofis tasarımı, ofis dekorasyonu, mağaza dekorasyon, ofis dekorasyon, ürün tasarımı, ev dekorasyonu. Kaynak: DİNÇEL, K., IŞIK, Z., Ağaçişleri Teknik Resmi, MEB Yayınları
Bu Haber 24.12.2009 tarihinde kayıt edilmiş ve 1738 kez okunmuştur.
